Havelte, de Parel van Drenthe

De geschiedenis van Havelte begint al in het Midden- Paleolithium, zo'n 50.000 jaar geleden. Sindsdien zijn er vondsten gedaan die wijzen op de aanwezigheid van rendierjagers die over de toendra's van Havelte zwierven op zoek naar voedsel.

Van permanente bewoning was pas sprake zo'n 4.000 jaar geleden, toen de hunebedbouwers zich vestigden waarvan nu nog 2 hunebedden resteren, gevolgd door groepen mensen die tot de standbekercultuur behoorden.

Deze mensen maakten grafheuvels voor hun overledenen, die we dus nu verspreid over Havelte vinden.

De bekendste grafheuvel heet "Het Eupen Barchien". Hier gaan de verhalen van rond dat het er spookt en als de zon schijnt én het op hetzelfde moment regent dan bakken de heksen er pannenkoeken.

Zo'n 4.000 jaar geleden was Havelte al een vooruitstrevend gebied, gezien de vondsten van sieraden gemaakt van barnsteen en git; gesteenten, die destijds via handelsroutes vanuit noordoost Engeland zijn gekomen. Ook de bronzen gereedschappen en wapens alsmede gietvormen die zijn gevonden wijzen op een 'Bronsindustrie' in Havelte.

De Romeinen deden hun intrede en besloten een Heirbaan aan te leggen, de huidige Ruiterweg, en door dat men een groot aantal munten met de afbeelding van Keizer Tiberius (met op de achterzijde zijn moeder Livia) heeft gevonden in deze omstreken, mag men er vanuit gaan dat dat omstreeks 13 - 27 na Christus is geweest.

De Bisschopsberg kreeg z'n naam vanwege het feit dat hier de Bisschoppen van Utrecht tot Graaf of Heer van Drenthe gehuldigd werden. Dat dit niet altijd op de medewerking van de Drenten kon rekenen, blijkt uit een zware strijd tussen het leger van de Bisschop en de Drenten in 1228, die echter in het nadeel van de Drenten werd beslecht.

Rond deze tijd zal ook de Romaanse kapel gebouwd zijn op de plek waar nu de huidige kerk staat. De huidige kerk dateert uit 1310 en staat buiten het dorp omdat hij destijds meerdere buurtschappen moest dienen.

Daar Havelte door de jaren heen een boerengemeenschap was, gelegen aan de Es, kunnen we nu nog steeds genieten van de schoonheid die de eeuwenoude boerderijen ons bieden.

Ook Hoffmann's Vertellingen ligt temidden van de oude Brink met zijn majestueuze eiken en hofstedes daterend uit lang vervlogen tijden. Vijftigduizend jaar menselijke beschaving heeft natuurlijk zijn sporen achtergelaten, maar als men het Brandeveen heeft weten te vinden of over de heidevelden loopt, dan kunnen we toch de harmonie tussen mens en natuur ervaren die dit gebied tot een van de mooiste van Nederland laat behoren.